Ý TƯỞNG CỦA MỘT NHÀ BÁO

 

Ý TƯỞNG CỦA MỘT NHÀ BÁO

      
   Trong số trước thisiqtv.vnweblogs.com đã có dịp giới thiệu đến với bạn đọc gần xa nói chung và bà con gia đình vnweblog.com nói riêng một nhà báo ở một tỉnh nghèo đã biết vượt qua khó khăn để trở thành một cây bút " Cày tốt " trên nhiều thể tài báo chí đặc biệt là với những thước phim tài liệu chiến tranh... đã để lại khá nhiều dấu ấn trong lòng khán giả và bạn đọc gần xa.- Đó là nhà báo Trần Đăng Mậu - Trưởng Ban Thời sự Đài PT-TH Quảng Trị. Gần 30 năm làm báo   bên cạnh những thước phim tài liệu do anh vừa làm đạo diễn vừa viết lời bình kiêm luôn bấm máy...anh Mậu còn có nhiều ý tưởng sâu sắc mang đậm nét thời sự và có góc nhìn tư duy hình ảnh. Và hôm nay thisiqtv.vnweblogs.com xin giới thiệu một ý tưởng của anh qua bài viết sau của nhà báo Lâm Quang Huy- báo Người Lao Động và những cảm nhận của nhà báo Đặng Diễm Quỳnh- Đài truyền hình Việt Nam.


***************

NGƯỜI ĐẦU TIÊN THẮP NẾN GHI HÌNH

      
   
Trong mỗi ý tưởng thước phim của anh Trần Đăng Mậu Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Trị quá khứ và hiện tại của dân tộc luôn được trân trọng bằng cả tấm lòng của người còn sống. Năm nào anh Mậu cũng đeo đuổi và làm hoàn chỉnh hai phim tài liệu chưa thực hiện được phim tài liệu anh xem như mình còn mắc nợ với nghề nghiệp.

             
               

Nhà báo Trần Đăng Mậu

   
   Gần đây nhất là chương trình "Đại lễ tri ân" trong cầu truyền hình trực tiếp "Bản hùng ca bất diệt" do Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện nhân kỷ niệm 60 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ năm 2007 chương trình nghệ thuật của VTV3 "Khúc tráng ca về một dòng sông" năm 2005 "Một thời hoa lửa" trên sóng VTV.

   Khắc sâu nhất trong lòng khán giả cả nước vẫn là lần đầu tiên được thưởng ngoạn hình ảnh hơn 10.000 ngọn nến thắp sáng trên từng phần mộ liệt sĩ trong "Huyền thoại Trường Sơn" - 2004 gợi lên một không gian tưởng niệm vừa ấm áp trang nghiêm. Nến đã thắp và lòng người đã tỏa sáng. Một câu hỏi nhiều người quan tâm: Ai là ý tưởng của việc thắp nến trên mộ liệt sĩ nghĩa trang Trường Sơn để ghi hình?

   Hàng cây thắp nến vọng người thiên thu

   Tôi tìm đến Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Trị. Căn phòng làm việc của Trưởng Ban Thời sự Trần Đăng Mậu đang có nhiều phóng viên đợi lệnh tác chiến. Phân công xong xuôi công việc cho anh em lần này thì anh Mậu đồng ý tiếp chuyện tôi. Câu chuyện về ngọn nến ở Trường Sơn đã đưa ký ức của anh Mậu quay lại quãng thời gian mười năm trước.

    Năm 1997 nhân kỷ niệm 50 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ Trần Đăng Mậu được lãnh đạo đài phân công thực hiện một chương trình truyền hình địa phương theo "đơn đặt hàng" Truyền hình Việt Nam có nội dung gắn liền ngày lễ trọng này. Dạo ấy là tháng năm anh phóng xe Honda lên nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn ở lại một đêm tìm cảm hứng ghi hình. Anh ôm máy đi lang thang giữa nghĩa trang thì gặp một gia đình thân nhân liệt sĩ người Nghệ An đang còn dâng lễ trên phần mộ người thân. Khi gia đình này lên hương đèn để vọng người thiên thu hình ảnh ngọn nến sáng lung linh huyền diệu bên bia mộ liệt sĩ gợi lên một không gian hết sức huyền ảo. Anh Mậu liền đưa ống kính thu trọn cảnh này. Tuy nhiên lúc bấy giờ Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Trị đang sử dụng máy quay M 3000 nên không thể bắt sáng ban đêm trong lúc máy quay lại không có đèn. Không ghi được hình tượng ngọn nến song phóng sự " Nghĩa tình Quảng Trị" được anh thực hiện hoàn chỉnh phát trên Đài Truyền hình Việt Nam. 

    Ý tưởng phải ghi cho bằng được hình tượng ngọn nến đang rực cháy trên bia mộ liệt sĩ được anh Mậu nuôi dưỡng cho đến năm 2002. Lần ấy anh trở lại nghĩa trang Trường Sơn làm phim tài liệu "Che mát hồn anh" nói về cây bồ đề thiêng ở nghĩa trang. Trong khoản kinh phí được duyệt thực hiện bộ phim này có một mục quan trọng: Mua hơn 1.000 (một ngàn) cây nến và mời 10 nữ thanh niên trong trang phục áo dài cùng các sư thầy ở chùa Cam Lộ các tăng ni Phật tử thực hiện nghi thức dâng hương và thắp 1.000 ngọn nến trong buổi lễ cầu siêu.

Thắp nến lên nghĩa trang- ý tưởng của nhà báo Trần Đăng Mậu

        
   Đây là lần đầu tiên một nghi lễ cầu siêu cho các anh hùng liệt sĩ được diễn ra ở nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn. Hình ảnh ngọn nến được thắp trên phần mộ các anh hùng liệt sĩ mà hậu cảnh là ánh trăng của đêm thượng tuần tháng bảy vừa nhô lên khỏi mái ngói cong vút đền dâng hương khu mộ liệt sĩ Hà Nội càng làm không gian nghĩa trang thêm lung linh huyền ảo cho người thiên thu cảm thấy thêm ấm lòng. Tất cả được anh ghi vào trong phim của mình.

    "Ý tưởng đây rồi"

    Năm 2004 để thực hiện chương trình truyền hình trực tiếp "Huyền thoại Trường Sơn" vào đêm 27-7 từ tháng 5 đoàn tiền trạm của VTV3 vào Quảng Trị biên tập viên Đặng Diễm Quỳnh được giao trách nhiệm tìm ý tưởng nhân vật chắp bút xây dựng kịch bản chương trình. "Lúc tiễn đoàn ra về tôi đưa cho Diễm Quỳnh xem một số tư liệu băng hình trong đó có phim tài liệu "Che mát hồn anh" được quay ở nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn để tham khảo. Khi xem đến đoạn hình ảnh ngọn nến trong phim Diễm Quỳnh gọi điện cho tôi và reo lên: "Ý tưởng đây rồi anh Mậu ơi" anh Trần Đăng Mậu kể lại. Cái hồn đầu tiên của kịch bản "Huyền thoại Trường Sơn" là hình ảnh ngọn nến sáng lung linh trên từng bia bộ của các liệt sĩ đây được xem là điểm nhấn độc đáo nhất của đêm " Huyền thoại Trường Sơn".

    Từ đó cứ vào các dịp đại lễ ở Quảng Trị nến được thắp sáng trên từng nấm mộ liệt sĩ không những ở nghĩa trang Trường Sơn mà tất cả 72 nghĩa trang liệt sĩ trong tỉnh. Hình ảnh ngọn nến như là một biểu tượng của lòng người Quảng Trị luôn ngưỡng vọng tri ân các anh hùng liệt sĩ. Hàng vạn gia đình liệt sĩ trên mọi miền đất nước có con em yên nghỉ tại Quảng Trị cảm thấy ấm lòng.

    Ôm ấp theo đuổi phim tài liệu

    Từ ngày mới cầm máy quay anh Mậu đã "đi trước" nhiều đồng nghiệp một bước khi chọn cho mình một cái "gu" để "chiếm lĩnh" được vị trí tốt nhất trong quá trình tác nghiệp. Đó là luôn ôm ấp đeo đuổi mảng đề tài phim tài liệu về Thương binh- Liệt sĩ. Trong mỗi ý tưởng thước phim của anh quá khứ và hiện tại của dân tộc luôn được trân trọng bằng cả tấm lòng của người còn sống. Nhiều nhà làm phim nổi tiếng trong và ngoài nước đều công nhận Quảng Trị là một "bảo tàng" về tư liệu chiến tranh là một phim trường sống hấp dẫn nhất để làm phim tài liệu nếu biết chọn đúng vấn đề người đó sẽ thành công trong nghề nghiệp.

    Với anh mỗi lần phim tài liệu được phát trên VTV1 đó là vinh dự rất lớn của người cầm máy". Năm nào tôi cũng đeo đuổi làm hoàn chỉnh 2 phim tài liệu. Chưa thực hiện được phim tài liệu xem như mình đang mắc nợ với nghề nghiệp với đất và người quê hương" Nhà báo Trần Đăng Mậu tâm sự. Bây giờ anh đang thực hiện phim tài liệu "Chung một tấm lòng" - cả nước chung tay chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ bắt nguồn từ ý tưởng của Phương Yên- phóng viên Báo Lao Động khởi nguồn từ đất thiêng Quảng Trị. Đoạn kết của phim cũng là hình ảnh ngọn nến. Để làm được bộ phim này rất tốn kém công phu nhưng đối với anh Mậu đó cũng là trách nhiệm cao cả của người làm nghề báo với quê hương đất nước.

 Lâm Quang Huy ( Người Lao Động )




*************************************
  

   "...Những hình ảnh trong bộ phim tài liệu "Che mát hồn anh" về nghĩa trang Trường Sơn của đạo diễn Đăng Mậu đã gợi ý cho chúng tôi dàn dựng màn dâng hương và thắp nến trong "Huyền thoại Trường Sơn" và đó trở thành điểm nhấn quan trọng của kịch bản. Tôi vẫn chưa có dịp nào để cảm ơn riêng đạo diễn Đăng Mậu về điều đó vì quả thực anh còn giúp chúng tôi nhiều việc khác trong "Huyền thoại Trường Sơn".

     Mỗi ngọn nến là một vầng sáng tượng trưng cho một trái tim đang đập một sự sống đang cháy rạng một linh hồn đang thức. Và khi nến đã thắp lên dù ở nơi xa nhất dù là những góc khuất nhỏ bé nhất trong nghĩa trang người dưới mộ cũng như được truyền mối giao cảm từ chúng ta được hỏi thăm được mời về để chuyện trò cùng "Huyền thoại Trường Sơn". Họ không đơn côi giữa đêm rừng. Họ được nhớ tới họ cùng một lần nữa tỏa sáng lung linh. Hơn 10.000 ngọn nến "Huyền thoại Trường Sơn" làm cho không gian u tịch của nghĩa trang mênh mông trở nên gần gủi ấm áp và thân thiết làm cho những người đang sống và những người đã khuất được cảm nhận tình cảm của nhau không ai bị quên lãng không sự hy sinh nào không đem lại nguồn sáng linh thiêng.

     Thú thực là tôi rất yếu bóng vía và chưa từng ở nghĩa trang nào khi tối trời nhưng đêm đó tôi đi giữa nghĩa trang lung linh ánh nến mà cảm thấy như hàng ngàn người anh người chú đang dõi theo mình đầy ân cần và chở che và tôi khóc nhưng không mảy may thấy lạnh. Đến tận bây giờ tôi vẫn không quên được sự ấm áp lan truyền qua những ngọn nến Trường Sơn ngày ấy".

                        
Nhà báo Đặng Diễm Quỳnh
 Đài Truyền hình Việt Nam 


***************************************


Thông tin thêm:
Bài NGƯỜI ĐẦU TIÊN THẮP NẾN GHI HÌNH được đăng trên tạp chí Nghề Báo